Cryogene energieopslag (Cryogenic Energy Storage, CES) is een technologie waarmee elektriciteit tijdelijk wordt opgeslagen in de vorm van vloeibare lucht. Hierbij wordt omgevingslucht sterk afgekoeld tot ongeveer –196°C, waardoor de gassen in de lucht vloeibaar worden en kunnen worden opgeslagen in geïsoleerde tanks. Wanneer er weer elektriciteit nodig is, wordt de vloeibare lucht opgewarmd. Bij het verdampen en uitzetten ontstaat hoge druk, die via een turbine wordt omgezet in elektriciteit.
Het proces bestaat uit drie fasen: (1) luchtaanzuiging en vloeibaar maken (liquefactie), (2) opslag bij cryogene temperatuur en (3) opwarming en terugwinning van energie. De technologie vereist compressoren, warmtewisselaars en opslagtanks, maar geen zeldzame materialen of elektrochemische componenten.
Cryogene opslag is vooral geschikt voor grootschalige en langdurige opslag (van uren tot dagen) en kan functioneren als buffer voor netten met een hoog aandeel zon en wind. In tegenstelling tot batterijen degradeert het systeem niet over tijd en is het goed schaalbaar. CES heeft een relatief lage energiedichtheid, maar biedt grote voordelen in termen van veiligheid, duurzaamheid en beschikbaarheid van grondstoffen.
Bedrijven zoals Highview Power ontwikkelen commerciële installaties in het VK en Spanje. CES wordt gezien als een van de kansrijke alternatieven voor netbalancering, seizoensopslag en als ondersteuning bij piekverbruik in een CO₂-neutraal elektriciteitssysteem.