De Chinese markt voor elektrische auto’s is de grootste ter wereld en groeit sneller dan die van welk ander land ook. Al vijf maanden op rij vormen batterij-elektrische en plug-in hybrides meer dan de helft van alle verkochte auto’s. Toch blijkt achter dit succes een zorgelijke dynamiek schuil te gaan. Felle concurrentie tussen tientallen fabrikanten heeft geleid tot prijsoorlogen, verlieslatende bedrijfsmodellen en een structurele overcapaciteit in de industrie, aldus een analyse van de New York Times.
Ongeveer vijftig automerken concurreren momenteel om dezelfde klantengroep en verlagen keer op keer hun prijzen. Zelfs marktleider BYD meldde in het voorjaar een winstdaling van bijna een derde door de aanhoudende prijsdruk. Tegelijkertijd blijven fabrikanten, vaak met steun van staatsbanken, nieuwe fabrieken bouwen. Volgens adviesbureau AlixPartners waren er vorig jaar 129 merken(!) actief in China met elektrische auto’s, waarvan er in 2030 naar verwachting slechts vijftien financieel zelfstandig levensvatbaar zullen zijn.
Ondertussen staan autodealers met overvolle voorraden. Zij worden gedwongen om voertuigen af te nemen en onder de kostprijs door te verkopen, wat hun financiële positie verder onder druk zet. De export van Chinese auto’s is daardoor sterk toegenomen. Inmiddels gaat een vijfde van de productie naar het buitenland, wat de druk op Europese en Amerikaanse autofabrikanten vergroot en bijdraagt aan de recente handelsconflicten en invoertarieven tegen Chinese voertuigen.
Het overschot aan productiecapaciteit is een terugkerend probleem in de Chinese economie. Het wordt versterkt doordat staatsbedrijven in de fossiele sector weigeren capaciteit af te bouwen, terwijl private bedrijven juist massaal uitbreiden met EV-fabrieken. Politiek gezien ligt het stilleggen van staatsbedrijven gevoelig, omdat dit zou leiden tot grootschalige ontslagen in een sector die nationaal aanzien geniet.
Tesla, ooit pionier in de Chinese markt, heeft moeite om bij te blijven. De modellen verouderen en verkopen dalen gestaag. Onlangs verlaagde het bedrijf de prijs van de Model 3, maar zonder een concurrerende, betaalbare sedan is de positie van Tesla onder druk komen te staan.
De combinatie van lage lonen voor hoogopgeleide ingenieurs, staatsgestuurde kredieten en een ongekend aantal universiteitsafgestudeerden zorgt ervoor dat de innovatiekracht van de Chinese sector voorlopig groot blijft. Maar zolang investeringen doorgaan zonder oog voor winstgevendheid, dreigt de structurele overcapaciteit de stabiliteit van de markt en de financiële sector onder druk te zetten.
Lees meer: The New York Times, “Why China Is Trying to Tame Its Electric Car Frenzy”
