Een recent peer-reviewed artikel onderzoekt de vroegtijdige signalen voor een mogelijke instorting van de Atlantische Meridionale Omloopcirculatie (AMOC), beter bekend als de Golfstroom. Door middel van gerichte klimaatmodel-simulaties met het Community Earth System Model (CESM) hebben de onderzoekers fysische indicatoren ontwikkeld die als waarschuwing kunnen dienen voor een naderend omslagpunt in de circulatie van het Noord-Atlantisch water.
De AMOC speelt een cruciale rol in het mondiale klimaat doordat zij warm tropisch water naar hoge breedtegraden transporteert. Verstoringen in dit systeem kunnen leiden tot ingrijpende veranderingen in temperatuurpatronen, neerslag, en zeeniveaus aan weerszijden van de Atlantische Oceaan. De auteurs van het artikel richtten zich specifiek op het identificeren van indicatoren die een betrouwbare, vroegtijdige waarschuwing geven, voordat de circulatie abrupt zou kantelen.
Door gevoelige parameters zoals temperatuurgradiënten, zoutconcentraties en stromingssnelheden nauwkeurig te monitoren binnen hun modelouder, ontdekten de wetenschappers dat bepaalde veranderingen in deze parameters een voorspellende waarde hebben. In zowel simulationscenario’s met geleidelijke opwarming als in extreme opwarmingsscenario’s toonden de modellen consistent dezelfde signalen voordat het circulatiesysteem instortte. Dit geeft aan dat de indicatoren robuust en fysisch onderbouwd zijn.
Belangrijke implicaties van deze bevinding zijn dat systeemverstoringen in oceaanstromingen niet onnadenkend of abrupt hoeven te gebeuren; er kunnen duidelijke voorbodes zijn. Wanneer deze fysieke indicatoren structureel worden geobserveerd in real-world data, zou dat beleidsmakers en wetenschappers kostbare voorbereidingstijd kunnen bieden.
Het onderzoek benadrukt dat bruikbare vroege waarschuwingsmechanismen essentieel zijn om scenario’s met grote klimaatschade te vermijden. Door de ontwikkeling van fysiek gedreven signalen binnen een betrouwbaar modelkader kan het mondiale klimaatsysteem actiever gemonitord worden, wat cruciaal is voor adaptatiestrategieën, risicobeheer en beleid rondom klimaatveiligheid.
Bron: Journal of Geophysical Research: Oceans, artikel “Physics‑Based Indicators for the Onset of an AMOC Collapse” (2025JC022651), 2025
