De CO₂-uitstoot in Nederland is in het eerste kwartaal van 2025 onverwacht sterk gestegen, meldt het CBS: vooral elektriciteitscentrales en de gebouwde omgeving zijn verantwoordelijk voor deze toename. Het gebruik van meer kolen, minder import van duurzame stroom en een hoger energieverbruik door koud weer maken zichtbaar waar de grootste knelpunten liggen. Volgens Kees Jan ’t Mannetje, sectorleider bij ABB, is juist nú het moment om verspilling structureel aan te pakken. “De urgentie is duidelijk, de middelen zijn er, maar het ontbreekt nog aan samenhang en tempo.”
Door Kees Jan ’t Mannetje, ABB
Het CBS meldt dat in het eerste kwartaal van 2025 de uitstoot van broeikasgassen in Nederland met 7 procent is toegenomen. Vooral de elektriciteitssector (+40 procent) en de gebouwde omgeving (+7 procent) dragen bij aan deze stijging. In de energieproductie speelde meer gebruik van kolen en minder import van hernieuwbare stroom een rol, terwijl in de gebouwde omgeving het koudere weer leidde tot een hogere warmtevraag.
Deze cijfers laten vooral zien waar nog grote kansen liggen. De gebouwde omgeving én daarmee indirect de elektriciteitssector bieden volop ruimte voor energiebesparing. Door woningen en gebouwen beter te isoleren, kunnen we de warmtevraag flink omlaag brengen. Als we dat combineren met elektrificatie (denk aan warmtepompen) en LED-verlichting maken we grote stappen richting een lagere uitstoot.
Maar het blijft daar niet bij. Veel technische installaties draaien niet optimaal, en slimme sturing wordt nog te weinig benut of toegepast. Door gebouwen slimmer te maken (met goede energie monitoring, adaptief comfortbeheer en flexibele aansturing vis huis- en gebouwautomatisering) kunnen we energie veel efficiënter gebruiken én het net ontlasten.
We moeten nu inzetten op drie dingen tegelijk: minder warmtevraag, meer elektrische toepassingen én slimmer gebruik van wat we al hebben. Dat is geen toekomstmuziek; het kan nu al. De urgentie is duidelijk, de middelen zijn er. Wat we nodig hebben is samenhang en tempo.
Want elke kWh die niet verbruikt wordt, hoef je tenslotte ook niet op te wekken.
