Waterstof krijgt steeds meer aandacht als alternatief voor diesel in sectoren waar elektrificatie technisch of economisch lastig is, zoals de binnenvaart en niet-geëlektrificeerde spoorlijnen. Met behulp van een brandstofcel of een aangepaste verbrandingsmotor kunnen schepen en treinen op waterstof rijden zonder uitstoot van CO₂ of andere schadelijke stoffen.
In de binnenvaart worden op verschillende plaatsen in Nederland al pilots uitgevoerd met waterstofaandrijving. In Rotterdam, Arnhem en Groningen varen onder andere passagiersschepen, pontons en duwbakken op waterstof, al dan niet in hybride opstelling. Dankzij de hoge energiedichtheid en snelle tanktijd is waterstof bijzonder geschikt voor vaartuigen met lange vaartijden en beperkte laadmogelijkheden.
Op het spoor rijden in Duitsland en Italië al waterstoftreinen van Alstom op regionale lijnen zonder bovenleiding. Ook in Oostenrijk, Frankrijk en het VK lopen projecten om dieselmaterieel op termijn te vervangen door voertuigen met een brandstofcel. Waterstoftreinen zijn vooral interessant op trajecten waar elektrificatie met bovenleidingen niet rendabel is of landschappelijk ongewenst.
Voordelen zijn een stille en emissievrije aandrijving zonder noodzaak voor grote accu’s of ingrijpende infrastructuur. Tegelijkertijd kent waterstof ook knelpunten: de opslag aan boord vraagt veel volume, de tankinfrastructuur is beperkt en groene waterstof is nog schaars en duur. Veel initiatieven zijn daarom publiek-private samenwerkingen, mede gefinancierd via Europese programma’s zoals Horizon Europe en de Connecting Europe Facility. Waterstof zou op termijn een belangrijke rol kunnen spelen in de verduurzaming van zwaar regionaal vervoer over water en spoor.
