De uitrol van bidirectioneel laden in Europa krijgt een stevige impuls door nieuwe regels uit Brussel. Met de Alternative Fuels Infrastructure Regulation (AFIR), sinds voorjaar 2025 in volle werking, worden voor het eerst harde technische eisen gesteld aan nieuwe en gerenoveerde laadpunten. Daarmee wordt bidirectioneel laden — het terugleveren van stroom van de auto naar het net — binnen enkele jaren de standaard.
Vanaf 1 januari 2027 moeten volgens de nieuwe regels alle nieuwe publieke en private laadpalen in de EU technisch geschikt zijn voor slimme communicatie en bidirectionele integratie in het elektriciteitsnet. Het gaat daarbij om zowel wisselstroom (AC) als gelijkstroom (DC) laadpunten. Voor autofabrikanten, laadpaalleveranciers en softwarebedrijven betekent dit dat ze hun ontwerpen en softwarearchitectuur in hoog tempo moeten aanpassen.
Centraal staat de Europese standaard ISO 15118-20, die de communicatie tussen voertuig en laadpunt regelt. Deze standaard maakt onder meer Plug & Charge mogelijk — automatisch laden zonder pasjes of apps — én ondersteunt bidirectioneel laden, ook wel Vehicle-to-Grid (V2G) genoemd. Hiermee kunnen elektrische auto’s als tijdelijke energieopslag dienen, waardoor ze bijdragen aan het balanceren van het elektriciteitsnet.
De invoering van AFIR betekent meer dan alleen het ondersteunen van deze standaard. Laadpunten moeten vanaf 2027 ook voldoen aan strengere eisen op het gebied van cybersecurity en databeveiliging. Daarnaast wordt het voor openbare laadpunten verplicht om via een display of andere toegankelijke interface informatie over prijzen en laadtoestand te tonen. Ook semi-publieke laadplekken, zoals bij supermarkten, vallen onder deze verplichting als ze vrij toegankelijk zijn.
De implementatie is niet vrijblijvend: Europese lidstaten zijn wettelijk gebonden aan het naleven van AFIR. De eerste deadlines naderen snel: vanaf oktober 2025 moeten nieuwe of gerenoveerde publieke laadpalen al voorbereid zijn op de basisversies van ISO 15118. De volledige ondersteuning van ISO 15118-20 en bidirectioneel laden wordt per januari 2027 verplicht.
Volgens experts uit de laadindustrie zorgt dit voor een technologische omslag. Veel bestaande laadpalen en goedkope AC-laders zijn niet voorbereid op de gevraagde communicatie- en beveiligingseisen. Fabrikanten moeten hun hardware en software fundamenteel herzien, en ook het testen en certificeren van nieuwe oplossingen wordt complexer.
Pionix, leverancier van open-source laadsoftware, benadrukt in een analyse dat partijen die nu al investeren in AFIR-compatibele technologie straks een voorsprong hebben in de markt. Vertraging kan ertoe leiden dat fabrikanten belangrijke tenders en samenwerkingskansen mislopen.
Met deze regelgeving zet Europa een grote stap richting een toekomst waarin elektrische auto’s niet alleen energie verbruiken, maar ook leveren. Daarmee wordt bidirectioneel laden een integraal onderdeel van het energiesysteem. De komende 19 maanden zijn cruciaal: dan moeten fabrikanten, netbeheerders en overheden hun infrastructuur klaarstomen voor deze nieuwe standaard.
Bron: Pionix
