De Nederlandse ambitie om meer plastic te recyclen, loopt steeds vaker stuk op een gebrek aan samenhang en regie. Hoewel er volop wordt ingezet op innovatieve technologieën en nieuwe recyclingbedrijven, blijkt uit recente faillissementen in de sector dat dit niet genoeg is. Zonder een helder plan voor de ontwikkeling van circulaire plasticketens blijft het risico groot dat jonge bedrijven stranden voordat ze impact kunnen maken.
Dat signaleert Ronald Korstanje van ISPT in een bijdrage waarin hij wijst op het belang van een systemische aanpak. “De transitie naar een nieuwe circulaire plasticketen brengt veel onzekerheden met zich mee” stelt hij. De technologie is complex en in ontwikkeling, wet- en regelgeving veranderen voortdurend en de belangen van uiteenlopende sectoren moeten op elkaar worden afgestemd.
Circulaire Plastic Tafel als kans
De Circulaire Plastic Tafel, waarin brancheverenigingen, ngo’s en drie ministeries zijn vertegenwoordigd, wordt nu gezien als de plek waar richting gegeven kan worden. Volgens Korstanje ontbreekt het op dit moment aan duidelijke plannen die in kaart brengen waar we nu staan en hoe de route naar een circulaire sector eruit moet zien. “Zo’n plan moet worden gemaakt voor elke circulaire waardeketen, van verpakkingen tot automotive, omdat de verschillen tussen ketens groot zijn,” benadrukt hij.
Juist het ontbreken van zo’n routekaart speelt jonge recyclebedrijven parten. Veel van hen beschikken niet over voldoende inzicht in hun marktkansen of over een robuust verdienmodel. Daarbij komt dat internationale marktontwikkelingen, zoals de import van goedkoop plastic uit China, de concurrentiepositie van Nederlandse recyclers verder onder druk zetten.
Producentenverantwoordelijkheid moet breder
Korstanje wijst ook op de rol van producenten in deze keten. Via UPV-regelingen (uitgebreide producentenverantwoordelijkheid) dragen producenten, retailers en importeurs al verantwoordelijkheid voor inzameling en scheiding van afval. Maar in de praktijk ligt de focus vooral op het inzamelen, niet op het daadwerkelijk recyclen en hergebruiken van materiaal.
“Als zij door de hele circulaire waardeketen heen hun verantwoordelijkheid nemen, met design for recycling als uitgangspunt, zal de kans op succes veel groter worden,” stelt hij. Daarmee zouden ook technische uitdagingen sneller en effectiever worden opgepakt.
Van versnippering naar samenhang
Wat de sector nu volgens ISPT nodig heeft, is een integrale aanpak waarin overheid, producenten en recyclers gezamenlijk optrekken. De Circulaire Plastic Tafel zou in opdracht van de overheid een breed gedragen en uitvoerbaar plan moeten ontwikkelen. Zo’n plan is noodzakelijk om de huidige versnippering te doorbreken en om de recyclingsector in staat te stellen duurzaam te groeien.
Alleen met een robuuste recyclingsector kan Nederland bijdragen aan de Europese circulariteitsdoelstellingen en tegelijk de nationale CO2-reductiedoelen halen. Zoals Korstanje het samenvat: “Voor een robuuste sector voor plastic recycling is een systemische aanpak nodig.”
Bron: ISPT
