NEN 3140 is een Nederlandse norm die richtlijnen biedt voor een veilige bedrijfsvoering van elektrische installaties in laagspanningsomgevingen. De norm is opgesteld door het Nederlands Normalisatie-instituut (NEN) en wordt breed toegepast in sectoren waar met elektrische installaties wordt gewerkt, zoals de industrie, utiliteitsbouw en onderhoud. NEN 3140 richt zich op zowel het veilig ontwerpen en beheren van elektrische installaties als op het veilig uitvoeren van werkzaamheden eraan. Daarbij speelt het waarborgen van de veiligheid van medewerkers en gebruikers een centrale rol.
De norm schrijft onder meer voor dat elektrische installaties regelmatig moeten worden geïnspecteerd en onderhouden, dat werkzaamheden enkel mogen worden uitgevoerd door voldoende opgeleide personen, en dat organisaties verantwoordelijk zijn voor het opzetten van procedures rondom veilig werken. Belangrijk binnen deze context zijn begrippen als de Voldoende Onderrichte Persoon (VOP) en de Vakbekwame Persoon (VP), die onderscheid maken tussen verschillende bekwaamheidsniveaus op het gebied van elektrotechniek.
Binnen de energietransitie krijgt NEN 3140 een toenemende relevantie. Naarmate gebouwen en infrastructuur complexere energietechnologieën bevatten, zoals zonnepanelen, warmtepompen en batterijopslag, stijgt de noodzaak om veilige installatie en onderhoud te garanderen. NEN 3140 wordt dan ook vaak aangehaald bij het opstellen van technische veiligheidseisen in projecten die te maken hebben met duurzame energie. Hiermee helpt de norm incidenten voorkomen en draagt ze bij aan het creëren van een betrouwbaar energiesysteem. Hoewel NEN 3140 zelf geen wettelijke status heeft, wordt er in de Arbowetgeving wel naar verwezen, waarmee de norm feitelijk de standaard vormt voor veilig werken met laagspanningsinstallaties in Nederland.