Carbon-negative bouwmaterialen: bouwen met CO₂-opslag

Carbon-negative materialen slaan tijdens hun levensduur meer CO₂ op dan er vrijkomt bij productie. Voorbeelden zijn biobased materialen zoals hennepbeton (hempcrete), myceliumcomposieten, kalkhennep en stro-isolatie. Tijdens groei nemen deze grondstoffen CO₂ op uit de atmosfeer. In combinatie met weinig bewerking, lokale productie en lange levensduur kunnen ze CO₂-negatief uitpakken in een Life Cycle Assessment (LCA)….

Aquathermie: warmte uit water als bron voor verwarming

Aquathermie is het benutten van warmte uit oppervlaktewater (TEO), afvalwater (TEA) of drinkwater (TED) om gebouwen te verwarmen. Via warmtewisselaars wordt warmte onttrokken en via een warmtepomp opgewaardeerd tot bruikbare temperatuur. De techniek is duurzaam, lokaal toepasbaar en beschikbaar in bijna elke stad. Vooral rioolwater (TEA) heeft een relatief hoge en stabiele temperatuur, wat het…

Waterstof krijgt steeds meer aandacht als alternatief voor diesel in sectoren waar elektrificatie technisch of economisch lastig is, zoals de binnenvaart en niet-geëlektrificeerde spoorlijnen. Met behulp van een brandstofcel of een aangepaste verbrandingsmotor kunnen schepen en treinen op waterstof rijden zonder uitstoot van CO₂ of andere schadelijke stoffen. In de binnenvaart worden op verschillende plaatsen in Nederland al pilots uitgevoerd met waterstofaandrijving. In Rotterdam, Arnhem en Groningen varen onder andere passagiersschepen, pontons en duwbakken op waterstof, al dan niet in hybride opstelling. Dankzij de hoge energiedichtheid en snelle tanktijd is waterstof bijzonder geschikt voor vaartuigen met lange vaartijden en beperkte laadmogelijkheden. Op het spoor rijden in Duitsland en Italië al waterstoftreinen van Alstom op regionale lijnen zonder bovenleiding. Ook in Oostenrijk, Frankrijk en het VK lopen projecten om dieselmaterieel op termijn te vervangen door voertuigen met een brandstofcel. Waterstoftreinen zijn vooral interessant op trajecten waar elektrificatie met bovenleidingen niet rendabel is of landschappelijk ongewenst. Voordelen zijn een stille en emissievrije aandrijving zonder noodzaak voor grote accu’s of ingrijpende infrastructuur. Tegelijkertijd kent waterstof ook knelpunten: de opslag aan boord vraagt veel volume, de tankinfrastructuur is beperkt en groene waterstof is nog schaars en duur. Veel initiatieven zijn daarom publiek-private samenwerkingen, mede gefinancierd via Europese programma’s zoals Horizon Europe en de Connecting Europe Facility. Waterstof zou op termijn een belangrijke rol kunnen spelen in de verduurzaming van zwaar regionaal vervoer over water en spoor.

Waterstof krijgt steeds meer aandacht als alternatief voor diesel in sectoren waar elektrificatie technisch of economisch lastig is, zoals de binnenvaart en niet-geëlektrificeerde spoorlijnen. Met behulp van een brandstofcel of een aangepaste verbrandingsmotor kunnen schepen en treinen op waterstof rijden zonder uitstoot van CO₂ of andere schadelijke stoffen. In de binnenvaart worden op verschillende plaatsen…

Autonome elektrische voertuigen (A-EV): zelfrijdend en emissievrij

Autonome elektrische voertuigen combineren twee sleuteltechnologieën: zelfrijdende software en elektrische aandrijving. Ze worden ontwikkeld voor personenvervoer, openbaar vervoer en logistiek. Denk aan shuttles, robotaxi’s of last-mile bezorgrobots. Door autonomie en elektrificatie te combineren ontstaat een energie-efficiënt, schaalbaar en potentieel goedkoper vervoerssysteem. Voorbeelden zijn de voertuigen van Cruise, Zoox, EasyMile en Einride. De voordelen: minder energieverbruik…

Energiegebruik van light electric vehicles (LEVs): efficiënt stadsvervoer

Light Electric Vehicles (LEVs) zoals e-bikes, elektrische steps, cargobikes en microcars gebruiken aanzienlijk minder energie per kilometer dan conventionele voertuigen. Waar een elektrische auto ca. 150–180 Wh/km verbruikt, ligt dat bij een e-bike rond 10–15 Wh/km. Door hun lage massa en snelheid zijn LEVs extreem energie-efficiënt en ideaal voor stedelijk vervoer, first/last mile logistiek en…

Circulaire zonnepanelen: hergebruik en recycling in opkomst

Zonnepanelen hebben een levensduur van 25–30 jaar, waarna recycling of hergebruik nodig is. Traditionele recycling is energie-intensief en levert lage opbrengsten. Circulaire zonnepanelen worden ontworpen met het oog op demontage, modulaire opbouw en eenvoudige scheiding van materialen. Nieuwe technieken richten zich op terugwinning van glas, silicium, zilver en aluminium. Bedrijven zoals Solarge en PV Cycle…

Accurecycling: terugwinning van kritieke materialen uit batterijen

Accurecycling is het proces waarbij gebruikte batterijen worden gedemonteerd en hun grondstoffen worden teruggewonnen. Belangrijke metalen zijn lithium, kobalt, nikkel, koper en grafiet. Vanwege schaarste en geopolitieke afhankelijkheid is recycling essentieel voor een circulaire accuketen. Moderne recyclingmethoden bestaan uit mechanische scheiding, hydrometallurgie (chemisch) en pyrometallurgie (smelten). Europese bedrijven zoals Umicore, Northvolt en Redux werken aan…

Phase Change Materials (PCM): warmteopslag met faseovergangen

Phase Change Materials slaan warmte op door van fase te veranderen, bijvoorbeeld van vast naar vloeibaar. Tijdens dit proces nemen ze veel energie op zonder dat de temperatuur sterk stijgt. Bij afkoeling komt de warmte weer vrij. PCM’s worden gebruikt in bouwmaterialen, warmtebatterijen of koelelementen. Ze maken passieve verwarming en koeling mogelijk, verbeteren thermisch comfort…